{"id":8404,"date":"2025-01-27T17:39:50","date_gmt":"2025-01-27T14:39:50","guid":{"rendered":"https:\/\/doguhaberleri.com\/?p=8404"},"modified":"2025-01-27T17:39:50","modified_gmt":"2025-01-27T14:39:50","slug":"mogol-sarayi-kalintilari-uzerine-kazilar-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doguhaberleri.com\/?p=8404","title":{"rendered":"Mo\u011fol Saray\u0131 Kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00dczerine Kaz\u0131lar Ba\u015fl\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk ve Mo\u011fol bilim insanlar\u0131, H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n yazl\u0131k saray kal\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7in kaz\u0131lara ba\u015flayacak.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/doguhaberleri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekran-Alintisi-37-300x173.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"173\" class=\"alignnone size-medium wp-image-8405\" srcset=\"https:\/\/doguhaberleri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekran-Alintisi-37-300x173.png 300w, https:\/\/doguhaberleri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekran-Alintisi-37.png 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>T\u00fcrk ve Mo\u011fol bilim insanlar\u0131, Van&#8217;\u0131n \u00c7ald\u0131ran il\u00e7esinde 1260&#8217;l\u0131 y\u0131llarda Mo\u011fol \u0130lhanl\u0131 Devleti H\u00fck\u00fcmdar\u0131 H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n in\u015fa etti\u011fi yazl\u0131k saray ve yerle\u015fim yeri kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede arkeolojik kaz\u0131ya ba\u015flayacak.\u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi T\u00fcrkiyat Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ile Mo\u011folistan Devlet \u00dcniversitesi b\u00fcnyesindeki T\u00fcrkoloji Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcnde g\u00f6revli akademisyenlerin \u0130lhanl\u0131 Devleti H\u00fck\u00fcmdar\u0131 H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n 1260-1265 y\u0131llar\u0131nda \u00c7ald\u0131ran&#8217;da in\u015fa etti\u011fi yazl\u0131k sarayla ilgili y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 tamamland\u0131.<br \/>\nK\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131 ve M\u00fczeler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn izniyle aralar\u0131nda T\u00fcrk ve Mo\u011follar\u0131n bulundu\u011fu 30 ki\u015filik uzman ekip taraf\u0131ndan 2020&#8217;den bu yana y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00c7ald\u0131ran Ovas\u0131&#8217;ndaki Hank\u00f6y Mahallesi&#8217;nde saray ve \u015fehir kal\u0131nt\u0131lar\u0131na rastland\u0131.\u00d6rnekleri sadece Mo\u011folistan&#8217;da bulunan fig\u00fcrl\u00fc \u00e7at\u0131 kiremitleri, seramik bulgular ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f topraktan duvar kal\u0131nt\u0131lar\u0131na rastlayan ekip, \u0130lhanl\u0131 Devleti H\u00fck\u00fcmdar\u0131 H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yazl\u0131k saray ve \u015fehir kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 tespit etti.Mo\u011folistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Khurelsukh Ukhnaa&#8217;n\u0131n da 18 Ocak&#8217;ta ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi Van ziyaretinde inceledi\u011fi tarihi buluntular, hem b\u00f6lgede hem de Mo\u011folistan&#8217;da heyecan yaratt\u0131.T\u00fcrk ve Mo\u011fol arkeologlar, b\u00f6lgede yazl\u0131k saray ve \u015fehir kal\u0131nt\u0131lar\u0131na dair yeni buluntular elde etmek amac\u0131yla haziranda arkeolojik kaz\u0131lara ba\u015flayacak.&#8221;Anadolu&#8217;nun ilk ve tek \u00f6rne\u011fi&#8221;\u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi Sosyal ve Be\u015feri Bilimler Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. \u015eaban Do\u011fan, AA muhabirine, hem b\u00f6lge hem \u00fclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ke\u015fif yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Mo\u011fol ekiple ortak y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini belirten Do\u011fan, \u015funlar\u0131 kaydetti:&#8221;Kaynaklarda \u0130lhanl\u0131 Devleti H\u00fck\u00fcmdar\u0131 H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n Alada\u011f B\u00f6lgesi&#8217;nde bir yazl\u0131k saray yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yer al\u0131yordu. 2020&#8217;de literat\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla ba\u015flayan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z 2021&#8217;de olgunla\u015ft\u0131, 2022&#8217;de co\u011frafyada y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131k. M\u00fczede \u00f6rneklerini sadece Orta Asya&#8217;da g\u00f6rebilece\u011fimiz \u00e7at\u0131 kiremitlerinin u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na denk geldik. Bu, bizi \u00e7ok heyecanland\u0131rd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bu co\u011frafyada olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Sadece Mo\u011follar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir insan fig\u00fcr\u00fc dikkatimizi \u00e7ekti. Heyecanla bu eserin nereden m\u00fczeye getirildi\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Hank\u00f6y Mahallesi yak\u0131nlar\u0131ndan geldi\u011fini \u00f6\u011frenince de \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 o b\u00f6lgede yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131k. K\u0131sa s\u00fcrede de H\u00fclag\u00fc Han taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan yazl\u0131k saray\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131na ula\u015ft\u0131k. Bu, heyecan verici bir olayd\u0131.&#8221;B\u00f6lgede uzun soluklu arkeolojik kaz\u0131lara ba\u015flayacaklar\u0131n\u0131 anlatan Do\u011fan, \u0130lhanl\u0131 Devletini i\u015faret eden \u00e7ok say\u0131da kal\u0131nt\u0131 ve buluntuya ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.B\u00f6lgede 2023&#8217;te sondajl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini, her ad\u0131m\u0131 heyecan veren ve \u00f6n bilgilerini do\u011frulayan neticelere ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren Do\u011fan, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:&#8221;Bundan sonra hedefimiz o b\u00f6lgede uzun soluklu kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak. Alan\u0131n ve mimarinin tamamen ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ad\u0131na ortak ekip olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za devam edece\u011fiz. Hedefimiz, m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131p, teknik detaylar\u0131n\u0131 ekibimizle ortaya koyup buray\u0131 tekrar canland\u0131rmak. Bu, y\u00f6re halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli olacak. As\u0131l \u00f6nemli olan Mo\u011fol gelene\u011finin bat\u0131daki en u\u00e7 \u00f6rne\u011fi olacak. Bu yap\u0131 tarz\u0131 Anadolu&#8217;da yok. Bozk\u0131rda, Orta Asya&#8217;da \u00f6rnekleri var. Anadolu&#8217;nun ilk ve tek \u00f6rne\u011fi. Bu a\u00e7\u0131dan son derece heyecan verici bir ke\u015fif. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 en iyi \u015fekilde devam ettirmeyi ve tamamlamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u015eu an sadece b\u00f6lgenin tamam\u0131n\u0131 tarad\u0131k. \u015eehri \u00e7evreleyen toprak surlar\u0131 belirledik. \u0130\u00e7erisindeki s\u0131n\u0131r say\u0131da da olsa kal\u0131nt\u0131lar\u0131n izlerini yakalad\u0131k. Art\u0131k her y\u0131l bu yap\u0131lar\u0131, par\u00e7a par\u00e7a \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.&#8221;&#8221;Zemini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p \u00fczerine saray in\u015fa etmi\u015fler&#8221;\u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi Sosyal ve Be\u015feri Bilimler Fak\u00fcltesi Fiziki Co\u011frafya Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Serdar Vardar da alanda 5 sondaj \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131, en son yap\u0131lan sondaj \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7ok verimli sonu\u00e7lar verdi\u011fini belirtti.Tercih edilen yerin zeminin batakl\u0131k oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Vardar, &#8220;Zemini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p \u00fczerine saray in\u015fa etmi\u015fler. Kille zemini sertle\u015ftirmi\u015fler. Kerpi\u00e7leri yerinde ezerek olu\u015fturduklar\u0131 bir sistemle yapm\u0131\u015flar. Bunu malzemelerden net olarak g\u00f6rebiliyoruz. Bunun i\u00e7in element analizleri yapt\u0131k. Karbon 14 \u00f6rnekleri alarak tarihlendirme yapt\u0131k. Anadolu&#8217;da b\u00f6yle bir \u00f6rnek yok. Sadece Mo\u011folistan&#8217;da benzerleri var.&#8221; dedi.&#8221;Buras\u0131 iki \u00fclke aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olacak&#8221;Alanda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten \u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi Sosyal ve Be\u015feri Bilimler Fak\u00fcltesi T\u00fcrk \u0130slam Arkeolojisi Ana Bilim Dal\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Munkhtulga Rinchinkhorol, ke\u015ffin Mo\u011folistan&#8217;da heyecan yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.Kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla yap\u0131lar\u0131n belirgin olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Rinchinkhorol, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:&#8221;Buradaki temel teknolojisi Orta Asya&#8217;ya ait. \u00d6zellikle Mo\u011folistan&#8217;da yay\u0131lan bir teknolojiden s\u00f6z ediyoruz. Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun ba\u015fkenti Karakurum&#8217;da da ayn\u0131 teknoloji vard\u0131. Temelin \u00fczerinde tu\u011fladan yap\u0131lan bina s\u00f6z konusu. \u00c7at\u0131n\u0131n belli bir yap\u0131s\u0131 ve \u00f6zellikleri var. Desen ve \u00f6l\u00e7\u00fcler tamamen Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun do\u011fu k\u0131sm\u0131nda olan yazl\u0131k saray ve tap\u0131naklardakiyle ayn\u0131. Bizi en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtan \u015fey, Mo\u011folistan&#8217;da buldu\u011fumuz \u00e7at\u0131 kiremitlerinin etrafta bolca olmas\u0131yd\u0131. Bu co\u011frafyada olmayan \u00fcnik malzemelerden s\u00f6z ediyoruz. Bamba\u015fka bir teknoloji ve \u00f6zel bir f\u0131r\u0131nda yak\u0131l\u0131yor. Buras\u0131, iki \u00fclke aras\u0131ndaki tarih ve arkeoloji ili\u015fkileri daha da geli\u015ftirecek, iki \u00fclke aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olacak.&#8221;&#8221;Pek \u00e7ok yap\u0131 k\u00f6y\u00fcn i\u00e7inde kalm\u0131\u015f&#8221;\u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi T\u00fcrk \u0130slam Arkeolojisi Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. An\u0131l Y\u0131lmaz, kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla daha belirleyici yap\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacaklar\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Buradaki yap\u0131lar\u0131n \u00f6rne\u011fi sadece Anadolu&#8217;da de\u011fil \u0130ran&#8217;da da yok. \u00c7ok geni\u015f bir alan. Bu alan\u0131n kamu yap\u0131lar\u0131yla dolmas\u0131 gerekiyor. Burada \u00e7ad\u0131rlardan kurulu bir alan da olacak. Pek \u00e7ok yap\u0131 k\u00f6y\u00fcn i\u00e7inde kalm\u0131\u015f. Ne kadar\u0131n\u0131n tahrip oldu\u011funu bilmiyoruz. Sondaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu konuda bize ipu\u00e7lar\u0131 verecek. Bilgiler dahilinde kaz\u0131 alan\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fleterek belki ocaklar\u0131, f\u0131r\u0131nlar\u0131, mutfaklar\u0131 bulaca\u011f\u0131z.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk ve Mo\u011fol bilim insanlar\u0131, H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n yazl\u0131k saray kal\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7in kaz\u0131lara ba\u015flayacak. T\u00fcrk ve Mo\u011fol bilim insanlar\u0131, Van&#8217;\u0131n \u00c7ald\u0131ran il\u00e7esinde 1260&#8217;l\u0131 y\u0131llarda Mo\u011fol \u0130lhanl\u0131 Devleti H\u00fck\u00fcmdar\u0131 H\u00fclag\u00fc Han&#8217;\u0131n in\u015fa etti\u011fi yazl\u0131k saray ve yerle\u015fim yeri kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede arkeolojik kaz\u0131ya ba\u015flayacak.\u0130zmir Katip \u00c7elebi \u00dcniversitesi T\u00fcrkiyat Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ile Mo\u011folistan Devlet \u00dcniversitesi b\u00fcnyesindeki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8405,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[1,37,4,38],"tags":[],"class_list":["post-8404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","category-gundem","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8404"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8406,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8404\/revisions\/8406"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doguhaberleri.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}